Architectuur houdt nog te weinig rekening met de behoeften van ouderen
Nederland vergrijst en dat vraagt om goede oudedagsvoorzieningen zoals aangepaste woningen en zorg. Om architectuur te creëren die werkelijk ingaat op de wensen en behoeften van de ouder wordende mens, moet er echter beter worden geluisterd en beter worden gekeken naar die wensen en behoeften. Dat zegt architect Paul de Ruiter, directeur van het gelijknamige architectenbureau. “Door goed na te denken over hoe ouderen leven kunnen onverwachte en grensverleggende oplossingen worden geboden. Alleen door te leren van de praktijk en ontwerpen daarop aan te passen kan een omgeving worden gecreëerd die de juiste condities biedt voor senioren om gelukkig en gezond te kunnen leven.”
Architectuur kan volgens Paul de Ruiter in veel opzichten speciaal rekening houden met de wensen en gebreken van de ouder wordende mens. Dit mag – en hoeft - echter niet ten koste gaan van stijl, moderniteit en gebruikersgemak. “Een gelijkvloerse woning met elektrisch bedienbare ramen, deuren en gordijnen is voor ouderen goed bewoonbaar, maar niet per definitie prettig bewoonbaar. Het zijn met name de oriëntatie ten opzichte van de zon, de omgeving, het gebruik van licht, de akoestiek, de flexibiliteit en de kleine details die het woongenot en woongemak voor ouderen verbeteren.”
“Neem bijvoorbeeld de afname in het zicht en het onderscheiden van kleuren dat vaak gepaard gaat met een hogere leeftijd. Een volledig witte badkamer kan dan grote problemen opleveren doordat er geen oriëntatiepunten zijn en de contrasten wegvallen. Het kan ouderen onzeker maken en het brengt een groter risico met zich mee voor een vervelende val. Het simpelweg toepassen van verschillende kleuren in een badkamer en speciale aandacht voor de juiste daglichtinval kan dan heel veel verschil maken.”
Een ontwerp moet ook flexibel zijn en aanpassingen toelaten die nodig zijn door de veranderende behoeften van de bewoners, aldus Paul de Ruiter. Het is ieders wens om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen blijven wonen, maar het ontwerp van de ruimte moet een geleidelijke overgang naar zorg op maat toelaten. Ook de akoestiek is van groot belang, want naarmate we ouder worden, verandert de manier waarop we geluiden opvangen. Veelal hebben we daardoor meer behoefte aan rust en stilte en door de juiste materiaalkeuze kan de akoestiek in een ruimte daarop worden aangepast.
De speciale behoeften van ouderen in hun woonomgeving vormt een uitdaging voor de architectuur. “Echte verbetering ontstaat pas als in alle opzichten rekening wordt gehouden met de werkelijke behoeften van de ouder wordende mens. Alleen dan is het mogelijk om innovatieve oplossingen te bedenken die werken en kan een omgeving worden gecreëerd die de juiste condities biedt om gelukkig en gezond te kunnen leven.”
16.04.2007
