Veranda Parkeergarage, Rotterdam
Omdat de afmetingen van het kavel en de hoogte van de bebouwing stringent in het bestemmingsplan waren vastgelegd, heeft het ontwerpteam, dat door Architectenbureau Paul de Ruiter speciaal voor dit project was samen-gesteld, ervoor gekozen om een groot deel van het parkeren ondergronds te realiseren. De Veranda parkeergarage is nu georganiseerd rond een vide van negen lagen hoog: vier parkeer-lagen bevinden zich ondergronds, vier parkeer-lagen bovengronds. De begane grond bestaat uit winkel- en horecaruimte.
De plattegrond van de garage is trapeziumvormig met afgeronde hoeken en de bovenbouw is verdraaid ten opzichte van de onderbouw. De opzet van de parkeergarage is eenvoudig en efficiënt. Vanuit hellingbanen in het midden van de plattegrond rijden auto’s spiraalsgewijs om de kern heen naar boven of naar beneden. Daardoor is er sprake van een voortdurend cirkelende en oplopende beweging die zich afspeelt rond een grote vide in het midden van het gebouw.
De opstelruimte voor de auto’s is georganiseerd langs de gevelwanden en deels langs de vide. Naast de langzame rechte hellingbaanroute die je als vanzelf volgt bij het zoeken naar een parkeerplek is er ook een snelle cirkelvormige route voor het uitrijden van de vier bovengrondse parkeerdekken. Via een glazen panoramalift en trappen die in de vide omhoog gaan, worden de parkeerdekken ontsloten voor voetgangers.
Prettig parkeren
Voorafgaande aan de opdracht voor het ontwerp van de Veranda parkeergarage maakte Architectenbureau Paul de Ruiter een analyse van parkeergarages. Er werden metingen verricht en de sterke en zwakke punten van verschillende ontwerpen geanalyseerd. De conclusie was dat veel parkeergarages gebruikersonvriendelijk zijn.
Zo is er vaak te weinig daglichttoetreding in ondergrondse parkeergarages, terwijl voor de oriëntatie en (het gevoel van) veiligheid daglicht enorm belangrijk is. Met daglicht kun je uitgangen markeren en interactie creëren tussen de ondergrondse parkeerlagen en de buiten-wereld. Ook is er niet altijd genoeg ruimte, wat afbreuk doet aan de kwaliteit van de garage. Auto's zijn door de jaren heen groter geworden, mensen zijn zwaarlijviger en er komen steeds meer ouderen die extra bewegingsruimte nodig hebben.
Die bevindingen hebben Architectenbureau Paul de Ruiter geïnspireerd om extra aandacht te besteden aan een heldere route, ruime parkeerplaatsen en inparkeergemak, aan daglichttoetreding en contact met de buitenwereld. Door de openheid van de garage en de gevel is ook de veiligheid bij brand gewaarborgd.
Ondergronds parkeren bij daglicht
De opzet van de Veranda parkeergarage in Rotterdam is eenvoudig en efficiënt. Vanuit hellingbanen in het midden van de plattegrond rijden auto’s spiraalsgewijs om de kern heen naar boven of naar beneden. Daardoor is er sprake van een voortdurend cirkelende en oplopende beweging die zich afspeelt rond een grote vide in het midden van het gebouw.
De vide, die een omvang heeft van 16 bij 22 meter, heeft als voornaamste functie meer licht en lucht de garage te laten binnendringen, om zo de beleving van de ondergrondse parkeerlagen te verbeteren en deze niet ondergeschikt te laten zijn aan de bovengrondse lagen. De lichttoetreding wordt versterkt door de witte plafonds, vloeren, wanden en kolommen van de vide en een lichtkunstwerk dat hierin is opgenomen.
Onder de grond weet je nu als bezoeker precies waar je bent, doordat je daglicht ziet en contact houdt met de buitenwereld. Door de situering rond de vide van de omhoog en omlaag lopende circuits zie je als bezoeker ook altijd waar de auto’s en de mensen zijn. Het creëert een sociaal veilige situatie. Door de ruime inval van daglicht is ook minder aanvullende kunstverlichting nodig.
Geperforeerde gevelpanelen
De gevel van de Verandaparkeergarage is opgebouwd uit speciaal door Architectenbureau Paul de Ruiter ontworpen horizontale stroken aluminium, afgewisseld met smalle stroken spiegelglas. Om plasticiteit en transparantie in de gevel te combineren zijn de (diep getrokken) aluminium panelen geperforeerd en gevouwen. In talloze proefpanelen zijn de perforatie en het vouwprofiel getest om het juiste resultaat te bereiken. Het glas en de aluminium panelen zijn gevat in, ook speciaal voor dit project ontwikkelde, geëxtrudeerde aluminium profielen.
Om de verdraaiing van de bovenste lagen in de gevel als een soepel, ononderbroken lijnenspel uit te voeren, was grote precisie vereist. Waar recht, rond en schuin elkaar ontmoeten mocht geen abrupte overgang te zien zijn en ook de ronde hoeken met het gebogen glas moesten vloeiend lopen. Voor de geveldelen is daarom elk glaspaneel op maat gemaakt, om de geveldelen vervolgens op de bouwplaats als een legpuzzel in elkaar te zetten.
Wanden-dakmethode
Vanwege het vele puin in de bodem van de voormalige Piet Smit scheepswerf, kon de damwand van de Veranda parkeergarage niet worden voorzien van groutankers en is er gebruik gemaakt van de 'wanden-dakmethode'.
Bij deze methode worden de ondergrondse vloeren van boven naar beneden opgebouwd: na het plaatsen van een vloer wordt vanuit de vide-opening de ruimte eronder uitgegraven en de volgende vloer gestort. Om het vide-gat zo open mogelijk te houden, zijn de bovenste ronde hellingbanen opgehangen aan de verdiepingsvloer.
